TOBB ETU GCRIS Premium Database
The scientific memory of TOBB ETU. Publications, projects, and researchers—all in one place. The heart of open science beats here. 'Open Science. Visible Impact.'
Most Viewed Publications
Most Downloaded Publications
Recent Submitted Publications
Kamu İhale Hukukunda Yeşil Kamu Alımları
(2025) Şengören, Ayşe Din; Sezginer, Murat
Bu çalışmada, Kamu Alımlarının sürdürülebilir kalkınma ile ilişkisi incelenerek Türk kamu alımları mevzuatının yeşil kamu alımları bakımından mevcut durumunun tespiti yapılacaktır. Birinci bölümde, yeşil kamu alımları kavramı ve sürdürülebilir kalkınma ile bağlantısı, İkinci bölümde Avrupa Birliği'nin bu alandaki hukuki altyapısı ve uluslararası düzenlemeler incelenmektedir. Üçüncü bölümde ise, Türk kamu alım mevzuatı incelenerek yeşil kamu alımlarına yönelik değerlendirme yapılarak ve uygulama önerileri verilecektir.
Genç Cumhuriyeti Tanıtmak: 1923-1939 ve 1945-1960 Yılları Arasında Amerika Birleşik Devletleri'nde Türk Kamu Diplomasisi
(2025) Öztürk, Miray Ateş; Yalçınkaya, Haldun; Palabıyık, Mustafa Serdar
Bu doktora tezi, Türkiye'nin erken Cumhuriyet (1923-1939) ve erken Soğuk Savaş (1945-1960) dönemlerinde ABD'de yürüttüğü kamu diplomasisini inceleyerek, iç ve dış faktörlerin bu diplomasi pratiklerini nasıl şekillendirdiğini analiz etmektedir. Çalışma, kamu diplomasisini üç boyutlu bir modelle kavramsallaştırır: aracılı (mediated) kamu diplomasisi, ilişkisel (relational) kamu diplomasisi ve ulus markalama/ülke itibarı (nation branding/reputation) faaliyetleri. Böylece, kamu diplomasisinin yalnızca tek yönlü bilgilendirme çabalarından ibaret olmadığı, ilişkiler kurma ve kimlik inşası boyutlarını da içerdiği savunulmaktadır. Tez, nitel araştırma tasarımına ve süreç izleme (process tracing) yöntemine dayanmakta; 1923-1959 yıllarına ait Dışişleri Bakanlığı arşiv belgeleri, medya kaynakları ve ikincil literatürden yararlanmaktadır. Bu yöntem, kamu diplomasisindeki dönüşümün yalnızca kronolojik değil, nedensel bir süreç olarak da ortaya konmasını sağlamaktadır. Bu tezin temel argümanı, rejim değişimi, uluslararası sistemdeki dönüşüm, karşıt lobi faaliyetleri (1920'lerde Ermeni lobisi, 1950'lerde Rum lobisi) ve Demokrat Parti dönemindeki otoriterleşme gibi faktörlerin ABD'deki Türk kamu diplomasisini belirleyici biçimde etkilediğidir. Tez, Türkiye'nin kamu diplomasisini propaganda ile özdeşleştiren çizgiyi sorgulamakta ve 'yeni kamu diplomasisi'nin unsurlarının erken dönemde de mevcut olduğunu göstermektedir. Çalışmanın literatüre katkısı üç düzeydedir: (1) Türk kamu diplomasisine tarihsel derinlik kazandırarak literatürdeki 1980 sonrası odaklanmayı aşması, (2) orta ölçekli güçlerin kamu diplomasisindeki rolünü teorik olarak görünür kılması ve (3) kavramsal olarak bütünleşik bir model üzerinden devlet-merkezli bir analiz sunmasıdır.
Eğitim Yapıları İç Mekanda Gün Işığını Artırmaya Yönelik 'Di-Arccieling' Tavan Tasarım ve Uygulama Önerisi
(2025) Şeref, Ece; Yalçın, Meryem
Gün ışığının iç mekânlarda birincil aydınlatma kaynağı olarak kullanılması hem enerji tüketiminin azaltılması hem de kullanıcı konforunun artırılması açısından kritik öneme sahiptir. Ancak özellikle eğitim mekânlarında kullanılan mevcut düz, eğimli veya tek yönlü tavan tipleri, gün ışığını mekânın derin bölgelerine iletmede yetersiz kalmakta; ışık dağılımında homojenlik sağlanamamakta ve görsel konfor düşmektedir. Bu çalışma tam da bu problemden hareketle, bu eksikleri gidermek amacıyla Di-ARCieling adlı iki yönlü dairesel yüzeylerden oluşan modüler bir tavan sistemi önermektedir. Di-ARCieling, yüzey geometrisi sayesinde gelen doğal ışığı yalnızca içeri almakla kalmayıp, ışığı mekân içinde yönlendirerek derin alanlara taşıyacak şekilde tasarlanmıştır. Sistem bu yönüyle hem mevcut tavan çözümlerinin performans sınırlılıklarını aşmayı hem de pasif aydınlatma stratejilerini güçlendirmeyi amaçlamaktadır. DIALux EVO simülasyonları, Di- ARCieling'in tek yönlü tavanlara kıyasla daha yüksek gün ışığı seviyeleri sağladığını, ışığı daha homojen dağıttığını ve özellikle ışığın ulaşmakta zorlandığı bölgelerde görsel konforu belirgin biçimde artırdığını göstermektedir. Ayrıca gün içinde yapay aydınlatma ihtiyacını azaltarak enerji verimliliğine katkı sunmaktadır. Bu bağlamda Di-ARCieling'i mevcut tavan sistemlerindeki gün ışığı kaybını azaltan, derin mekânlarda aydınlatma kalitesini artıran ve iç mimarlık uygulamalarına katkı sağlayan bir tavan çözümü olarak önermektedir.
Emperyalizm ile Göç Arasında Ümit Özdağ ve Zafer Partisi: Sosyal Kimlik Temelli Bir İnceleme
(2025) Başkurt, Hasan; Ongur, Hakan Övünç
Bu tez, Zafer Partisi ve lideri Ümit Özdağ'ın göçmen karşıtı söylemlerinin nasıl inşa edildiğini, milliyetçilik/milli kimlik bağlamında ve Sosyal Kimlik Teorisi çerçevesinde anlamayı amaçlamaktadır. Çalışmanın çıkış noktası, Zafer Partisi'nin göç olgusunu yalnızca demografik veya ekonomik bir mesele olarak değil, aynı zamanda toplumsal kimlik, aidiyet ve ulusal güvenlik bağlamında nasıl yeniden-tanımladığını ortaya koymaktır. Bu kapsamda tez, göçmen karşıtı söylemin ardındaki sosyal-psikolojik dinamikleri, Sosyal Kimlik Teorisinin iç-grup/dış-grup ayrımı, tehdit algısı, ötekileştirme ve 'özenilen biz' kavramları üzerinden analiz etmektedir. Bulgular, Zafer Partisi'nin 'Türk milleti'ni bir iç-grup öznesi olarak kurguladığını; göçmenleri, özellikle Suriyelileri, kültürel ve demografik bir tehdit unsuru olarak konumlandırdığını göstermektedir. Buna karşılık, AB, ABD ve İsrail gibi aktörlerle doğrudan bir çatışma ilişkisi kurulmamakta; bunun yerine bu güçlerin 'emperyalizm' başlığı altında muğlak ve bütüncül bir 'büyük öteki' olarak kodlandığı görülmektedir. Böylece göç meselesi araçsallaştırılarak, yalnızca bir nüfus hareketi değil, ulusal kimlik inşası, siyasi kutuplaşma ve demokratik değerler açısından belirleyici ve dönüştürücü bir unsur hâline gelmektedir.
Türkiye'de İklim Değişikliği ve İşgücü Üzerine Makaleler
(2025) Karabulutoğlu, Emre; Caner, Nur Asena; Erpek, Güneş Arkadaş Aşık
Bu tez, iklim değişikliğinin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerini; işgücü piyasasının sektörel dönüşümü, tarımsal üretkenlik dinamikleri ve iç göç hareketliliği ekseninde incelemektedir. Bu kapsamda tezin kuramsal çerçevesi, veri kaynakları ve üç ayrı bölümde sunulan ampirik analizleri aşağıda özetlenmektedir. Birinci ampirik bölüm, Türkiye'de iklim değişikliğinin işgücü piyasası üzerindeki etkilerini, sektörler arası yeniden dağılım ve mesleki beceri grupları ekseninde analiz etmektedir. 2008 ile 2021 yıllarını kapsayan TÜİK İşgücü İstatistikleri Mikro Veri Seti ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden temin edilen sıcaklık ve yağış verilerinin birleştirilmesiyle oluşturulan geniş mikro veri setine dayanan analizlerde, sıcaklık artışlarının tarımsal istihdamı belirgin şekilde azaltırken hizmetler sektöründeki istihdamı artırdığı gözlemlenmiştir. Bulgular, sıcaklık artışlarının işgücünü tarımdan hizmetler sektörüne yönlendirdiğini, buna karşılık sanayi sektörüne istatistiksel olarak anlamlı bir geçiş yaratmadığını göstermektedir. Ayrıca etkinin asimetrik olduğu; özellikle düşük vasıflı ve düşük eğitimli işgücünün iklimsel şoklara karşı en savunmasız grubu oluşturduğu tespit edilmiştir. İkinci bölüm, ilk bölümde gözlemlenen sektörel kaymaların iktisadi mekanizmalarını açıklamak amacıyla sadeleştirilmiş bir genel denge modeli sunmaktadır. Tarımsal üretkenlik dinamiklerini merkeze alan bu teorik çerçeve, Türkiye'nin 1998-2022 dönemine ait sektörel işgücü ve sektörel hasıla verileri kullanılarak kalibre edilmiştir. Model sonuçları, iklim kaynaklı üretkenlik şoklarının sektörler arası göreli getirileri değiştirerek emek tahsisini belirleyen temel mekanizmalardan olduğunu doğrulamaktadır. Ampirik analizler de sıcaklık stresi ile tarımsal üretkenlik arasındaki güçlü ilişkiyi teyit ederek, modelin teorik öngörülerini desteklemektedir. Üçüncü ampirik bölüm ise Türkiye'de iklim krizinin en belirgin tezahürü olan kuraklığın iç göç dinamikleri üzerindeki etkisini incelemektedir. 2008-2023 dönemini kapsayan iller arası ikili (bilateral) göç akışları ve yüksek çözünürlüklü Standartlaştırılmış Yağış-Evapotranspirasyon İndisi (SPEI) kullanılarak kurulan çekim (gravity) modeli, Poisson Sözde En Çok Olabilirlik (Poisson Pseudo Maximum Likelihood - PPML) yöntemiyle tahmin edilmiştir. Analizler, kuraklığın istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde göçe neden olduğunu; bu etkinin nüfusu tarımsal çeperlerden kent merkezlerine taşıyarak yapısal dönüşüm ve kentleşme sürecini hızlandırdığını ortaya koymaktadır. Ayrıca kuraklığın, doğrudan etkisinin yanı sıra çatışma kanalı üzerinden de dolaylı olarak göçü şiddetlendirdiği ortaya konulmuştur. Özetle, bu tez iklim değişikliğinin Türkiye'de işgücü piyasalarından demografik hareketliliğe kadar uzanan yapısal dönüşüm süreçlerinin merkezinde yer aldığını ampirik ve teorik bulgularla ortaya koymaktadır. Son olarak, iklim şoklarının heterojen etkilerini ve makroekonomik yansımalarını göstererek, tüm bulguların işaret ettiği politika yapımına ve teorik modellemeye ilişkin çıkarımlarla sona ermektedir.